Człowiek – najlepsza inwestycja
Jesteś tu
O portalu
O platformie

O PROJEKCIE

Cel projektu

Celem projektu „ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE” jest rozwój kompetencji kluczowych uczniów gimnazjów w zakresie nauk matematyczno-przyrodniczych i przedsiębiorczości. Projekt skierowany jest łącznie do 2160 uczniów klas pierwszych ze 100 gimnazjów z województwa: podlaskiego, warmińsko-mazurskiego, pomorskiego i kujawsko-pomorskiego, przy czym:
  • 2000 uczniów będzie miało możliwość rozwijania swoich zainteresowań i kompetencji w ramach zajęć pozalekcyjnych organizowanych w szkołach, w ramach utworzonych 200 Szkolnych Zespołów Kompetencyjnych, każdy liczący po 10 uczniów
  • 160 uczniów będzie miało możliwość rozwijania swoich zainteresowań i kompetencji w ramach zajęć organizowanych na uczelniach wyższych w województwach objętych projektem, w ramach 16 Uczelnianych Zespołów Badawczych, również liczących po 10 uczniów.
Projekt jest realizowany w okresie od X. 2009 r. do VIII. 2012 r. Warunki uczestnictwa uczniów Warunkiem koniecznym jest uczestnictwo ucznia w ramach projektu przez 3 lata szkolne. Zajęcia rozpoczną się w 2010 r. w drugim semestrze roku szkolnego. Uczestnikami projektu mogą być uczniowie klas I gimnazjów roku szkolnego 2009/2010 zamieszkujący województwa objęte projektem tj. województwa podlaskie, warmińsko-mazurskie, pomorskie i kujawsko-pomorskie. Informacje dla uczniów i ich rodziców lub opiekunów prawnych - Dlaczego warto wziąć udział w projekcie?

KORZYŚCI DLA UCZNIÓW


1. Projekt oferuje wszystkim uczniom bezpłatny udział w atrakcyjnych zajęciach pozalekcyjnych lub pozaszkolnych w zakresie nauk matematyczno-przyrodniczych lub przedsiębiorczości prowadzonych przez nauczycieli szkół, jak również kadrę dydaktyczną uczelni wyższych.
2. Każdy uczeń w trakcie 3 kolejnych lat szkolnych począwszy od II semestru roku szkolnego 2009/2010 będzie mógł rozwijać swoje kompetencje pod okiem nauczycieli szkół oraz kadry dydaktycznej uczelni wyższych, korzystając z nowoczesnych narzędzi i rozwiązań edukacyjnych.
3. Oprócz zajęć pozalekcyjnych pragniemy uczniom zaoferować jeszcze wiele innych edukacyjnych atrakcji takich jak m.in. festiwale naukowe, wykłady pokazowe czy obozy naukowe.
4. Uczniowie w ramach zajęć pozalekcyjnych lub pozaszkolnych będą pracowali zespołowo z wykorzystaniem metody projektowej, rozwijając swoje kompetencje w oparciu o przygotowywany projekt, korzystając z zakupionego w ramach projektu nowoczesnego sprzętu dydaktycznego oraz materiałów e-learningowych zamieszczonych na portalu.
5. W ramach projektu uczniowie będą mieli możliwość poznać i współpracować z kadrą dydaktyczną uczelni wyższych podczas zajęć w szkołach lub zajęć organizowanych na uczelni, jak również za pośrednictwem portalu w ramach mentoringu, forum czy też grup dyskusyjnych.
6. Dzięki uczestnictwu w projekcie uczniowie rozwiną swoje zainteresowania matematyczno-przyrodnicze lub z przedsiębiorczości, co przełoży się na rozwój ich kompetencji kluczowych oraz będzie miało istotny wpływ na wyniki egzaminów gimnazjalnych.
7. Poprzez aktywny udział w zajęciach uczniowie nabędą umiejętności pracy w zespole, stosowania wiedzy w praktyce, analitycznego, logicznego i twórczego myślenia.

Informacje dla dyrektorów szkół i nauczycieli


KORZYŚCI DLA SZKOŁY I KADRY DYDAKTYCZNEJ


1. Szkoły zakwalifikowane do współpracy w ramach projektu, zostaną wyposażone w nowoczesny sprzęt dydaktyczny, który po projekcie zostanie przekazany nieodpłatnie na ich własność.
2. W ramach zawiązanego Szkolnego Ruchu Naukowego stworzymy możliwość współpracy szkół z uczelniami wyższymi na rzecz rozwijania kompetencji kluczowych uczniów.
3. Nauczycielom szkół zakwalifikowanych do współpracy w ramach projektu stworzymy możliwość rozwoju zawodowego, poprzez dostęp do materiałów na portalu, a części z nich poprzez zaangażowanie w realizację projektu i prowadzenie zajęć pozalekcyjnych dla uczniów.
4. Szkoły zakwalifikowane do współpracy w ramach projektu, będą miały możliwość nieodpłatnego korzystania z portalu edukacyjnego.
Działania projektu
Istotą projektu jest organizacja dodatkowych, nieodpłatnych zajęć pozalekcyjnych oraz pozaszkolnych w ramach Szkolnego Ruchu Naukowego, w oparciu o współpracę uczelni wyższych ze szkołami, wyrażoną m.in. prowadzeniem zajęć dla uczniów przez nauczycieli szkół oraz kadrę dydaktyczną uczelni wyższych. Założeniem projektu jest realizacja zajęć w atrakcyjnej i przystępnej formie dla ucznia, odmiennej od standardowych lekcji szkolnych, z zastosowaniem nowoczesnych rozwiązań dydaktycznych wykorzystujących m. in. metodę projektu, materiały e-learnigowe, nowoczesne narzędzia dydaktyczne i wielofunkcyjny portal umożliwiający m.in. udostępnianie materiałów e-learningowych, prowadzenie e-kronik zespołów, uczestnictwo w forach i grupach dyskusyjnych.

Szkolny Ruch Naukowy tworzą:


SZKOLNE ZESPOŁY KOMPETENCYJNE
Szkolne Zespoły Kompetencyjne będą realizowały zadania edukacyjne w oparciu o metodę projektową prowadzenia zajęć, przy szerokim wykorzystaniu e-learningowych materiałów edukacyjnych. Zajęcia będą prowadzone przez opiekunów szkolnych, rekrutowanych spośród nauczycieli przedmiotów związanych z kompetencjami kluczowymi rozwijanymi w projekcie, w wymiarze 10 godzin w miesiącu, w ramach zajęć pozalekcyjnych organizowanych w szkołach. Dodatkowym wsparciem dla zespołów będą zajęcia z kadrą naukową uczelni, prowadzone w wymiarze 8 godzin w semestrze. W ramach portalu edukacyjnego będzie udostępniona uczestnikom projektu Biblioteka Kompetencji obejmująca 120 tematów projektów wraz z przykładowymi konspektami. Zajęcia pozalekcyjne będą prowadzone metodą projektu w obszarze wybranego tematu z Biblioteki Kompetencji. Tematy projektowe będą skorelowane z materiałami e-learningowymi, zawierającymi wiedzę merytoryczną niezbędną do realizacji projektu. Każdy z 10 osobowych zespołów będzie tworzył jeden wspólny projekt w semestrze, który następnie zostanie oceniony przez ekspertów z uczelni. Po zakończeniu roku szkolnego opracowane przez zespoły projekty zostaną umieszczone na portalu. Bieżące postępy prac uczniowie będą przedstawiali w ramach prowadzonych na portalu e-kronik zespołów. Zespoły, które wykonają najlepsze projekty otrzymają nagrody w ramach festiwali naukowych organizowanych na uczelni po zakończeniu roku szkolnego. Na zakończenie projektu uczestnicy Szkolnych Zespołów Kompetencyjnych otrzymają Certyfikat Uczestnika Szkolnego Ruchu Naukowego, potwierdzający uczestnictwo przez 3 lata szkolne w pozalekcyjnych zajęciach edukacyjnych w ramach projektu. Co otrzymają szkoły? Szkoły wyłonione do współpracy w ramach rekrutacji, w których zostaną utworzone Szkolne Zespoły Kompetencyjne zostaną wyposażone w zestaw multimedialny obejmujący tablicę interaktywną, rzutnik i laptop. Zestaw umożliwi wykorzystanie w pracach zespołów dostępnych materiałów edukacyjnych, takich jak programy komputerowe, symulacje doświadczeń, filmy, zdjęcia, mapy, schematy, tabele, dokumenty itp. Na tablicy będzie można kreować pomysły, tworzyć symulacje i projekty. Odejście od tradycyjnego sposobu nauczania na rzecz interaktywnej edukacji znacznie zwiększy efektywność pracy w zespole, pobudzi aktywność grupy, zmniejszy dystans pomiędzy nauczycielem a uczniem. Ponadto w ramach 16-godzinnych bezpłatnych szkoleń przeszkolimy nauczycieli w zakresie prowadzenia zajęć z wykorzystaniem interaktywnych narzędzi. Po zakończeniu projektu zestaw multimedialny zostanie przekazany nieodpłatnie na własność szkoły, celem kontynuacji założeń projektu i pracy z uczniami na rzecz rozwijania ich kluczowych kompetencji.

UCZELNIANE ZESPOŁY BADAWCZE
Uczelniane Zespoły Badawcze, będą stanowiły akademicką ścieżkę rozwijania kompetencji kluczowych i są skierowane do uczniów, którzy swym potencjałem intelektualnym wykraczają poza zakres rozwoju kompetencji kluczowych przewidziany dla Szkolnych Zespołów Kompetencyjnych. Uczniowie uzyskają akademickie wsparcie kompetencji kluczowych, zawierające istotny wątek naukowo -badawczy. Zespoły w trakcie 3 kolejnych lat szkolnych, spotykając się raz w miesiącu na sześciogodzinnych zajęciach z kadrą dydaktyczną uczelni, będą pracowały nad projektem badawczym w obszarze co rok wybieranego tematu z Biblioteki Kompetencji. Zajęcia będą organizowane w weekendy przez Uniwersytet w Białymstoku, w oparciu o nawiązaną współpracę z uczelniami wyższymi, w następujących lokalizacjach:
  • Białystok (województwo podlaskie)
  • Olecko (województwo warmińsko-mazurskie)
  • Trójmiasto (województwo pomorskie)
  • Toruń (województwo kujawsko-pomorskie)
W każdym semestrze Uczelniane Zespoły Badawcze będą brały udział w dedykowanych wykładach naukowo-badawczych zawierających pokazy, prezentacje lub doświadczenia z obszaru danej kompetencji. Ponadto wsparciem merytorycznym dla uczniów będą materiały e-learningowe oraz mentoring naukowców pełniących dyżury na portalu. Uczestnicy Uczelnianych Zespołów Badawczych będą ponadto prowadzili na portalu swoje e-kroniki przedstawiając postępy pracy, uwagi, wnioski, zdjęcia z zajęć itp. Opracowane przez zespoły projekty będą publikowane na portalu projektu. Po zakończeniu roku szkolnego 2009/2010 i 2010/2011 uczniowie pojadą wraz z opiekunami na tygodniowy obóz naukowy, na którym również będą doskonalić swoje kompetencje poprzez opracowywanie projektu na temat wybrany z Biblioteki Kompetencji. Na zakończenie projektu uczestnicy Uczelnianych Zespołów Badawczych wezmą udział w uroczystym podsumowaniu projektu organizowanym na wydziałach uczelni wyższych i otrzymają Certyfikat Uczestnika Szkolnego Ruchu Naukowego, potwierdzający uczestnictwo w zajęciach pozaszkolnych w ramach projektu.

Metoda projektu

Metoda projektu w prowadzeniu zajęć Szkolnego Ruchu Naukowego Priorytetem współczesnej szkoły jest rozwój u uczniów kompetencji kluczowych. Jedną z propozycji podniesienia poziomu kompetencji kluczowych gimnazjalistów może stać się Szkolny Ruch Naukowy. Zajęcia w ramach tego ruchu będą realizowane z wykorzystaniem nowoczesnej i skutecznej metody projektu. Metoda ta jest przejawem nowoczesnego podejścia edukacyjnego, umożliwiającego uczniom realizację różnorodnych zadań w oparciu o wcześniej zdobytą – na lekcjach różnych przedmiotów i w rozmaitych sytuacjach - wiedzę i umiejętności, które będą im przydatne w dorosłym życiu. Tym samym, dzięki zastosowaniu tej metody łatwiej będzie absolwentom szkół wejść na rynek pracy i odnaleźć się w roli pracownika. Czego może więc nauczyć się uczeń dzięki realizacji zadań z wykorzystaniem metody projektu? Samodzielności, pracy w zespole, logicznego myślenia, podejmowania decyzji… Są to umiejętności niezbędne w życiu codziennym: nauce i pracy. Przed przystąpieniem do realizacji zadań w projekcie uczniowie otrzymają podstawowe informacje przygotowujące ich do podjęcia pracy zespołowej, konieczne podczas rozwiązywania problemów. Dotyczyć one będą kolejnych etapów składających się na postępowanie charakterystyczne dla pracy grupowej:
  • wyznaczenie celu głównego projektu oraz celów szczegółowych (cząstkowych) niezbędnych w procesie realizacji celu głównego;
  • określenie tematu projektu w taki sposób, aby za jego pośrednictwem można było zrealizować cel główny;
  • określenie metod, form i narzędzi niezbędnych przy realizacji projektu;
  • określenie zadań realizowanych w projekcie;
  • określenie czasu realizacji projektu;
  • dokonanie ustaleń organizacyjnych w ramach zespołu projektowego, w tym
w szczególności:
  • powołanie kierownika projektu;
  • wskazanie osób odpowiedzialnych za realizację poszczególnych zadań;
  • przypisanie uczestników projektu do zespołów zadaniowych;
  • określenie zadań indywidualnych;
  • ustalenie zasad komunikacji pomiędzy członkami zespołu projektowego;
  • wykonanie wzorów dokumentów niezbędnych przy realizacji projektu;
  • stworzenie harmonogramu realizacji projektu i prezentacji wyników;
  • realizację zadań wynikających z harmonogramu;
  • prezentację wyników zadań cząstkowych;
  • prezentację końcową wyników projektu;
  • ocenę projektu.
Szczególną rolę w zajęciach edukacyjnych realizowanych metodą projektu pełni nauczyciel. Wydaje się, że powinien on z racji posiadanej wiedzy i doświadczenia objąć funkcję kierownika projektu, wprowadzającego uczniów do pracy w zespole. Dodatkowym argumentem przemawiającym za tym, jest posiadanie autorytetu wśród uczniów. W miarę postępu prac w zespole projektowym nauczyciel może usunąć się w cień, tworząc podstawy do przejęcia roli koordynatora projektu przez poszczególnych uczniów. Kierowanie przez uczniów powinno być rotacyjne, tak aby żaden z członków zespołu nie czuł się niedowartościowany czy pominięty. Nauczyciel powinien wspierać ucznia kierującego projektem, być jego doradcą i audytorem, wskazującym popełniane błędy, tworzącym z uczniem procedury naprawcze. Nauczyciel pracujący w projekcie nie powinien w kontaktach z uczniami wykorzystywać statusu nauczyciela szkolnego, a jedynie powinien działać w ramach uprawnień wynikających z pełnionej w projekcie funkcji kierownika projektu lub mentora – doradcy. W przypadku realizacji projektów edukacyjnych bardzo duże znaczenie ma mierzenie poziomu wiedzy uczniów, jej zmiany jakościowej i ilościowej oraz jakości prowadzenia procesu edukacyjnego, czyli po prostu prowadzenie skutecznej i systematycznej ewaluacji. Badanie przyrostu wiedzy standardowo powinno dokonać się w oparciu o pretesty i postesty, przy czym niebanalnym wyzwaniem jest opracowanie pytań do testów w taki sposób, aby w efekcie końcowym uzyskać trafne i rzetelne pomiary. W przypadku dłuższych prac projektowych nauczyciel w oparciu o obserwację pracy uczniów w zespole projektowym może dokonać określenia poziomu wiedzy i umiejętności poszczególnych członków zespołu w formie oceny opisowej. W szczególności ocena ta powinna obejmować: zaobserwowany poziom wiedzy na początku projektu, wiedzę nabytą w trakcie projektu, uzyskane umiejętności związane z pracą w projekcie, doświadczenie związane z wykonywaniem określonych funkcji w zespole projektowym, zaobserwowane merytoryczne i organizacyjne predyspozycje ucznia. Jak zaprezentowana teoria przekłada się na realizację zadań w naszym, konkretnym projekcie? Prześledźmy jego wszystkie etapy, na bazie przykładowego projektu, zgodnie z wcześniej określonymi zasadami oraz uwarunkowaniami wynikającymi z koncepcji realizacji projektu, zawartymi we wniosku o dofinansowanie niniejszego projektu. Projekt: Budżet domowy a budżet Państwa – podobieństwa i różnice Na pierwszych zajęciach z uczniami – uczestnikami zespołów projektowych, nauczyciel-opiekun grupy dokona prezentacji projektu UE, w ramach którego uczniowie będą realizowali własne projekty, zapozna uczniów z metodą projektu, przedstawi zasady wyboru tematów projektowych w oparciu o tematy z Biblioteki Kompetencji, zasady ich oceny i nagradzania najlepszych projektów. Na pierwszych zajęciach zostaną również przedstawione zestawy sprzętu wspierającego pracę zespołu. Ponadto, zostaną zaprezentowane e-learningowe, multimedialne materiały edukacyjne przypisane poszczególnym tematom projektów z Biblioteki Kompetencji. Uczniowie otrzymają materiały niezbędne przy pracy w projekcie (długopis, notes, pendrive). Pierwsze zajęcia zakończą uzgodnienia o charakterze organizacyjnym ( terminy spotkań, dostęp do sprzętu itp.).
Następne zajęcia to:
Wyznaczenie celu głównego projektu oraz celów szczegółowych (cząstkowych) niezbędnych w procesie realizacji celu głównego Celem głównym projektu jest rozwój kompetencji z przedsiębiorczości 10 uczniów stanowiących uczniowski zespół projektowy, na poziomie dającym im odpowiednie przygotowanie do dalszej nauki w obszarze edukacji związanej z przedsiębiorczością.
Cele szczegółowe powinny uwzględnić rozwój zainteresowań tematyką przedsiębiorczości wśród uczniów stanowiących 10 osobowy zespół projektowy, pogłębienie i poszerzenie wiedzy merytorycznej, dotyczącej realizowanego tematu, nabycie umiejętności pracy zespołowej, rozwój doświadczenia w podejmowaniu decyzji, nabycie umiejętności związanych z tworzeniem prezentacji wyników projektu. Określenie tematu projektu w taki sposób, aby za jego pośrednictwem można było zrealizować cel główny Zadaniem projektu jest zbadanie różnic i podobieństw pomiędzy budżetem Państwa a budżetem domowym. W ramach prac projektowych uczniowie przeanalizują składniki kosztowe budżetów, możliwe źródła ich sfinansowania. Zostaną określone wydatki sztywne w obu budżetach (np. czynsz, energia, telefon – w domu, dotacje do ZUS i KRUS, wynagrodzenia sfery budżetowej – w budżecie Państwa), wydatki które mogą kształtowane płynnie przy tworzeniu budżetu (np. wyżywienie, odzież, wydatki na kulturę – w domu, rezerwa budżetowa – w budżecie Państwa) oraz źródła ich sfinansowania ( np. wynagrodzenie ze pracę, kredyty bankowe, pożyczka od rodziny, sprzedaż składników majątkowych – w domu, podatki, dochody z prywatyzacji, kredyty, emisja obligacji skarbowych – w budżecie Państwa). Temat projektu służy rozwojowi kompetencji uczniów z przedsiębiorczości, w związku z tym realizuje cel główny projektu. Temat projektu został wybrany przez zespół spośród tematów publikowanych na Portalowym Zasobie Kompetencji Określenie metod, form i narzędzi niezbędnych przy realizacji projektu Zajęcia realizowane w ramach projektu będą prowadzone metodą projektową, z wykorzystaniem multimedialnych materiałów e-learningowych stanowiących teoretyczne wsparcie tematu: Budżet domowy a budżet Państwa – podobieństwa i różnice. Przy realizacji zajęć wykorzystany będzie sprzęt komputerowy oraz zasoby Internetu.
Określenie zadań realizowanych w projekcie
W projekcie będą realizowane cztery główne zadania:
  • analiza składników i zasad konstrukcji budżetu domowego;
  • analiza składników i zasad konstrukcji Budżetu Państwa;
  • poszukiwanie i określanie różnic i podobieństw pomiędzy analizowanymi budżetami;
  • prezentacja projektu i jego wyników.
Określenie czasu realizacji projektu
Projekt będzie realizowany przez okres jednego semestru, tj. od 01 lutego 2010 roku do 30 czerwca 2010 roku. Dokonanie ustaleń organizacyjnych w ramach zespołu projektowego.
  • powołanie kierownika projektu;
Kierownikiem projektu zostaje nauczyciel – opiekun zespołu. wskazanie osób odpowiedzialnych za realizację poszczególnych zadań;
  • wskazanie osób odpowiedzialnych za realizację poszczególnych zadań;
Osobą odpowiedzialną za realizację zadania – analiza składników i zasad konstrukcji budżetu domowego, jest uczeń x Osobą odpowiedzialną za realizację zadania – analiza składników i zasad konstrukcji Budżetu Państwa, jest uczeń xx Osobą odpowiedzialną za realizację zadania – poszukiwanie i określanie różnic i podobieństw między analizowanymi budżetami, jest uczeń xxx Osobą odpowiedzialną za realizację zadania - prezentacja projektu i jego wyników, jest uczeń xxxx.
  • przypisanie uczestników projektu do zespołów zadaniowych;
Członkami poszczególnych zespołów zadaniowych zostali uczniowie:
Zadanie 1 – analiza składników i zasad konstrukcji budżetu domowego: uczeń z1, uczeń z2, uczeń z3, uczeń z4, uczeń z5; Zadanie 2 – analiza składników i zasad konstrukcji Budżetu Państwa: uczeń z6, uczeń z7, uczeń z8, uczeń z9, uczeń z10, Zadanie 3 – poszukiwanie określanie różnic i podobieństw pomiędzy analizowanymi budżetami: uczeń z1, uczeń z2, uczeń z3, uczeń z4, uczeń z5, uczeń z6, uczeń z7, uczeń z8, uczeń z9, uczeń z10, Zadanie - prezentacja projektu i jego wyników: uczeń z3, uczeń z4, uczeń z5, uczeń z6, uczeń z7;
  • określenie zadań indywidualnych nie związanych z pracą w zespołach zadaniowych;
Zadania indywidualne:
Uczeń z1 jest odpowiedzialny za sprawność sprzętu komputerowego i oprogramowania;
Uczeń z3 będzie pełnił funkcję asystenta kierownika projektu;
Uczeń z4 będzie archiwizował materiały opracowane przez zespół;
Uczeń z8 będzie opiekunem kroniki zespołu projektowego;
Uczeń z10 będzie komunikował się z prowadzącym portal projektu;
ustalenie zasad komunikacji pomiędzy członkami zespołu projektowego;
Członkowie zespołu projektowego będą przekazywali informacje i wytworzone materiały na spotkaniach stacjonarnych zespołów oraz za pomocą poczty elektronicznej. W sprawach nagłych dopuszcza się komunikowanie za pomocą telefonów komórkowych. Wykonanie wzorów dokumentów niezbędnych przy realizacji projektu Do prawidłowej realizacji projektu niezbędne jest stworzenie wzorów dokumentów, w oparciu o które będziemy realizować część edukacyjną lub dokumentować realizację projektu. Wzory dokumentów formalnych(np. lista obecności, karta pracy w projekcie) kierownik projektu będzie mógł pobrać z portalu projektu. Dotyczy to również wzorów podstawowych dokumentów realizacyjnych (np. harmonogram, ankiety ewaluacyjne). Stworzenie harmonogramu realizacji projektu i prezentacji wyników Jest to najważniejszy dokument warunkujący osiągniecie sukcesu przy realizacji projektu. Harmonogram zawiera zadania przewidziane do realizacji w ramach projektu zlokalizowane na osi czasu. Przykładem mogą tu być zadania główne, które powinny być realizowane w określonej kolejności i określonym czasie. W pierwszej kolejności powinny być zrealizowane zadania: analiza składników i zasad konstrukcji budżetu domowego oraz analiza składników i zasad konstrukcji budżetu państwa tak, aby w oparciu o rezultaty tych zadań rozpocząć realizację zadania – poszukiwanie i określanie różnic i podobieństw w obydwu budżetach. Na końcu będzie realizowane zadanie - prezentacja projektu i jego wyników. Szczegółowość harmonogramu wynika ze złożoności realizowanych zadań. Skomplikowane zadania główne powinny być podzielone na zadania szczegółowe, a te powinny być zlokalizowane w harmonogramie. Realizacja zadań wynikających z harmonogramu Tworzenie projektu przez uczniów odbywa się poprzez wykonanie czerech zadań głównych na zasadach określonych przez zespół projektowy i w terminach zawartych w harmonogramie pracy nad projektem. W trakcie realizacji zadań głównych będzie prowadzone pełne dokumentowanie wykonywanych prac, zaangażowania osób, wykorzystywanego sprzętu oraz wykorzystania wspomagających prace projektowe multimedialnych materiałów e-learningowych. Prezentacja wyników zadań cząstkowych Prezentacja wyników zadań cząstkowych będzie wykonana w postaci prezentacji Power Point. Prezentacje wyników zadań cząstkowych: analiza składników i zasad konstrukcji budżetu domowego; analiza składników i zasad konstrukcji budżetu państwa wykonają zespoły realizujące te zadań. Prezentacja końcowa wyników projektu Prezentacja końcowa projektu i jego wyników będzie wykonana w postaci prezentacji Power Point. Prezentacja będzie podstawą oceny projektu przez Komisję Oceny Projektów i umieszczenia na liście rankingowej. Prezentacja końcowa projektu i jego wyników jest jednym z czterech zadań głównych projektu. Będzie wykonana przez dedykowany do tego celu zespół. Ocena projektu Oceny projektu dokona Komisja Oceny Projektów rekrutująca się spośród pracowników dydaktyczno-naukowych uczelni. Efektem końcowym pracy Komisji Oceny Projektów będzie ranking projektów, będący podstawą do przyznania nagród zespołom projektowym. Ocena projektu będzie dokonana w oparciu o obowiązujący regulamin. Literatura:
Mikina A., Zając B., Jak wdrażać metodę projektów? Poradnik dla nauczycieli i uczniów gimnazjum, liceum i szkoły zawodowej, Kraków 2004.
Brudnik E., Moszczyńska A., Owczarska , Ja i mój uczeń pracujemy aktywnie. Przewodnik po metodach aktywizujących, Kielce 2000.
Mikina A., Metoda projektów w kreowaniu przedsiębiorczych postaw uczniów: poradnik dla nauczyciela nie tylko przedsiębiorczości. Warszawa 1997.
Gołębniak B.D. (red.), Uczenie metodą projektów. Warszawa 2002.
Wójcik E., Metody aktywizujące w pedagogice grup. Kraków 2000.

Co to są kompetencje kluczowe ?

Kompetencje kluczowe są określone w „Zaleceniu Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie” z dnia 18 grudnia 2006 r.
Kompetencje kluczowe
Kompetencje są definiowane w niniejszym dokumencie jako połączenie wiedzy, umiejętności i postaw odpowiednich do sytuacji. Kompetencje kluczowe to te, ktorych wszystkie osoby potrzebują do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem, integracji społecznej i zatrudnienia. W ramach odniesienia ustanowiono osiem kompetencji kluczowych:
1) porozumiewanie się w języku ojczystym;
2) porozumiewanie się w językach obcych;
3) kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne;
4) kompetencje informatyczne;
5) umiejętność uczenia się;
6) kompetencje społeczne i obywatelskie;
7) inicjatywność i przedsiębiorczość; oraz
8) świadomość i ekspresja kulturalna.
Kompetencje kluczowe uważane są za jednakowo ważne, ponieważ każda z nich może przyczynić się do udanego życia w społeczeństwie wiedzy. Zakresy wielu spośród tych kompetencji częściowo się pokrywają i są powiązane, aspekty niezbędne w jednej dziedzinie wspierają kompetencje w innej. Dobre opanowanie podstawowych umiejętności językowych, czytania, pisania, liczenia i umiejętności w zakresie technologii informacyjnych i komunikacyjnych (TIK) jest niezbędną podstawą uczenia się; umiejętność uczenia się sprzyja wszelkim innym działaniom kształceniowym. Niektóre zagadnienia mają zastosowanie we wszystkich elementach ram odniesienia: krytyczne myślenie, kreatywność, inicjatywność, rozwiązywanie problemów, ocena ryzyka, podejmowanie decyzji i konstruktywne kierowanie emocjami są istotne we wszystkich ośmiu kompetencjach kluczowych.
1. Porozumiewanie się w języku ojczystym
Definicja:
Porozumiewanie się w języku ojczystym to zdolność wyrażania i interpretowania pojęć, myśli, uczuć, faktów i opinii w mowie i piśmie (rozumienie ze słuchu, mówienie, czytanie i pisanie) oraz językowej interakcji w odpowiedniej i kreatywnej formie w pełnym zakresie kontekstów społecznych i kulturowych – w edukacji i szkoleniu, pracy, domu i czasie wolnym. Niezbędna wiedza, umiejętności i postawy powiązane z tą kompetencją: Kompetencja komunikacyjna jest wynikiem opanowania języka ojczystego, nieodłącznie związanego z rozwojem indywidualnych zdolności poznawczych umożliwiających interpretację świata i relacje z innymi ludźmi. Porozumiewanie się w języku ojczystym wymaga od osoby znajomości słownictwa, gramatyki funkcjonalnej i funkcji języka. Obejmuje ona świadomość głównych typów interakcji słownej, znajomość pewnego zakresu tekstów literackich i innych, głównych cech rozmaitych stylów i rejestrów języka oraz świadomość zmienności języka i sposobów porozumiewania się w różnych kontekstach. Osoby powinny posiadać umiejętność porozumiewania się w mowie i piśmie w różnych sytuacjach komunikacyjnych, a także obserwowania swojego sposobu porozumiewania się i przystosowywania go do wymogów sytuacji. Kompetencja ta obejmuje również umiejętności rozróżniania i wykorzystywania różnych typów tekstów, poszukiwania, gromadzenia i przetwarzania informacji, wykorzystywania pomocy oraz formułowania i wyrażania własnych argumentów w mowie i w piśmie w przekonujący sposób, odpowiednio do kontekstu. Pozytywna postawa w stosunku do porozumiewania się w ojczystym języku obejmuje skłonność do krytycznego i konstruktywnego dialogu, wrażliwość na walory estetyczne oraz chęć ich urzeczywistniania oraz zainteresowanie kontaktami z innymi ludźmi. Wiąże się to ze świadomością oddziaływania języka na innych ludzi oraz potrzebę rozumienia i używania języka w sposób pozytywny i odpowiedzialny społecznie.
2. Porozumiewanie się w językach obcych
Definicja:
Porozumiewanie się w obcych językach opiera się w znacznej mierze na tych samych wymiarach umiejętności, co porozumiewanie się w języku ojczystym – na zdolności do rozumienia, wyrażania i interpretowania pojęć, myśli, uczuć, faktów i opinii w mowie i piśmie (rozumienie ze słuchu, mówienie, czytanie i pisanie) w odpowiednim zakresie kontekstów społecznych i kulturalnych (w edukacji i szkoleniu, pracy, domu i czasie wolnym) w zależności od chęci lub potrzeb danej osoby. Porozumiewanie się w obcych językach wymaga również takich umiejętności, jak mediacja i rozumienie różnic kulturowych. Stopień opanowania języka przez daną osobę może być różny w przypadku czterech kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu, mówienie, czytanie i pisanie) i poszczególnych języków oraz zależny od społecznego i kulturowego kontekstu osobistego, otoczenia oraz potrzeb lub zainteresowań danej osoby.
Niezbędna wiedza, umiejętności i postawy powiązane z tą kompetencją:
Kompetencja porozumiewania się w obcych językach wymaga znajomości słownictwa i gramatyki funkcjonalnej oraz świadomości głównych typów interakcji słownej i rejestrów języka. Istotna jest również znajomość konwencji społecznych oraz aspektu kulturowego i zmienności języków.
Na niezbędne umiejętności w zakresie komunikacji w językach obcych składa się zdolność rozumienia komunikatów słownych, inicjowania, podtrzymywania i kończenia rozmowy oraz czytania, rozumienia i pisania tekstów, odpowiednio do potrzeb danej osoby. Osoby powinny także być w stanie właściwie korzystać z pomocy oraz uczyć się języków również w nieformalny sposób w ramach uczenia się przez całe życie.
Pozytywna postawa obejmuje świadomość różnorodności kulturowej, a także zainteresowanie i ciekawość języków i komunikacji międzykulturowej.
3. Kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne
Definicja:
A. Kompetencje matematyczne obejmują umiejętność rozwijania i wykorzystywania myślenia matematycznego w celu rozwiązywania problemów wynikających z codziennych sytuacji. Istotne są zarówno proces i czynność, jak i wiedza, przy czym podstawę stanowi należyte opanowanie umiejętności liczenia. Kompetencje matematyczne obejmują – w różnym stopniu – zdolność i chęć wykorzystywania matematycznych sposobów myślenia (myślenie logiczne i przestrzenne) oraz prezentacji (wzory, modele, konstrukty, wykresy, tabele).
B. Kompetencje naukowe odnoszą się do zdolności i chęci wykorzystywania istniejącego zasobu wiedzy i metodologii do wyjaśniania świata przyrody, w celu formułowania pytań i wyciągania wnioskow opartych na dowodach. Za kompetencje techniczne uznaje się stosowanie tej wiedzy i metodologii w odpowiedzi na postrzegane potrzeby lub pragnienia ludzi. Kompetencje w zakresie nauki i techniki obejmują rozumienie zmian powodowanych przez działalność ludzką oraz odpowiedzialność poszczególnych obywateli. Niezbędna wiedza, umiejętności i postawy powiązane z tą kompetencją:
A. Konieczna wiedza w dziedzinie matematyki obejmuje solidną umiejętność liczenia, znajomość miar i struktur, głównych operacji i sposobów prezentacji matematycznej, rozumienie terminów i pojęć matematycznych, a także świadomość pytań, na które matematyka może dać odpowiedź. Osoba powinna posiadać umiejętności stosowania głównych zasad i procesów matematycznych w codziennych sytuacjach prywatnych i zawodowych, a także śledzenia i oceniania ciągów argumentów. Powinna ona być w stanie rozumować w matematyczny sposób, rozumieć dowód matematyczny i komunikować się językiem matematycznym oraz korzystać z odpowiednich pomocy. Pozytywna postawa w matematyce opiera się na szacunku dla prawdy i chęci szukania przyczyn i oceniania ich zasadności.
B. W przypadku nauki i techniki, niezbędna wiedza obejmuje główne zasady rządzące naturą, podstawowe pojęcia naukowe, zasady i metody, technikę oraz produkty i procesy techniczne, a także rozumienie wpływu nauki i technologii na świat przyrody. Kompetencje te powinny umożliwiać osobom lepsze rozumienie korzyści, ograniczeń i zagrożeń wynikających z teorii i zastosowań naukowych oraz techniki w społeczeństwach w sensie ogólnym (w powiązaniu z podejmowaniem decyzji, wartościami, zagadnieniami moralnymi, kulturą itp.). Umiejętności obejmują zdolność do wykorzystywania i posługiwania się narzędziami i urządzeniami technicznymi oraz danymi naukowymi do osiągnięcia celu bądź podjęcia decyzji lub wyciągnięcia wniosku na podstawie dowodów. Osoby powinny również być w stanie rozpoznać niezbędne cechy postępowania naukowego oraz posiadać zdolność wyrażania wniosków i sposobów rozumowania, które do tych wniosków doprowadziły. Kompetencje w tym obszarze obejmują postawy krytycznego rozumienia i ciekawości, zainteresowanie kwestiami etycznymi oraz poszanowanie zarówno bezpieczeństwa, jak i trwałości, w szczególności w odniesieniu do postępu naukowo - technicznego w kontekście danej osoby, jej rodziny i społeczności oraz zagadnień globalnych.
4. Kompetencje informatyczne
Definicja:

Kompetencje informatyczne obejmują umiejętne i krytyczne wykorzystywanie technologii społeczeństwa informacyjnego (TSI) w pracy, rozrywce i porozumiewaniu się. Opierają się one na podstawowych umiejętnościach w zakresie TIK: wykorzystywania komputerów do uzyskiwania, oceny, przechowywania, tworzenia, prezentowania i wymiany informacji oraz do porozumiewania się i uczestnictwa w sieciach współpracy za pośrednictwem Internetu.
Niezbędna wiedza, umiejętności i postawy powiązane z tą kompetencją:
Kompetencje informatyczne wymagają solidnego rozumienia i znajomości natury, roli i możliwości TSI w codziennych kontekstach: w życiu osobistym i społecznym, a także w pracy. Obejmuje to główne aplikacje komputerowe – edytory tekstu, arkusze kalkulacyjne, bazy danych, przechowywanie informacji i posługiwanie się nimi – oraz rozumienie możliwości i potencjalnych zagrożeń związanych z Internetem i komunikacją za pośrednictwem mediów elektronicznych (poczta elektroniczna, narzędzia sieciowe) do celów pracy, rozrywki, wymiany informacji i udziału w sieciach współpracy, a także do celów uczenia się i badań. Osoby powinny także rozumieć, w jaki sposób TSI mogą wspierać kreatywność i innowacje, a także być świadome zagadnień dotyczących prawdziwości i rzetelności dostępnych informacji oraz zasad prawnych i etycznych mających zastosowanie przy interaktywnym korzystaniu z TSI. Konieczne umiejętności obejmują zdolność poszukiwania, gromadzenia i przetwarzania informacji oraz ich wykorzystywania w krytyczny i systematyczny sposób, przy jednoczesnej ocenie ich odpowiedniości, z rozróżnieniem elementów rzeczywistych od wirtualnych przy rozpoznawaniu połączeń. Osoby powinny posiadać umiejętności wykorzystywania narzędzi do tworzenia, prezentowania i rozumienia złożonych informacji, a także zdolność docierania do usług oferowanych w Internecie, wyszukiwania ich i korzystania z nich; powinny również być w stanie stosować TSI jako wsparcie krytycznego myślenia, kreatywności i innowacji. Korzystanie z TSI wymaga krytycznej i refleksyjnej postawy w stosunku do dostępnych informacji oraz odpowiedzialnego wykorzystywania mediów interaktywnych. Rozwijaniu tych kompetencji sprzyja również zainteresowanie udziałem w społecznościach i sieciach w celach kulturalnych, społecznych lub zawodowych.
5. Umiejętność uczenia się
Definicja:
„Umiejętność uczenia się” to zdolność konsekwentnego i wytrwałego uczenia się, organizowania własnego procesu uczenia się, w tym poprzez efektywne zarządzanie czasem i informacjami, zarówno indywidualnie, jak i w grupach. Kompetencja ta obejmuje świadomość własnego procesu uczenia się i potrzeb w tym zakresie, identyfikowanie dostępnych możliwości oraz zdolność pokonywania przeszkód w celu osiągnięcia powodzenia w uczeniu się. Kompetencja ta oznacza nabywanie, przetwarzanie i przyswajanie nowej wiedzy i umiejętności, a także poszukiwanie i korzystanie ze wskazówek. Umiejętność uczenia się pozwala osobom nabyć umiejętność korzystania z wcześniejszych doświadczeń w uczeniu się i ogólnych doświadczeń życiowych w celu wykorzystywania i stosowania wiedzy i umiejętności w różnorodnych kontekstach – w domu, w pracy, a także w edukacji i szkoleniu. Kluczowymi czynnikami w rozwinięciu tej kompetencji u danej osoby są motywacja i wiara we własne możliwości. Niezbędna wiedza, umiejętności i postawy powiązane z tą kompetencją:
W sytuacji, kiedy uczenie się skierowane jest na osiągnięcie konkretnych celów pracy lub kariery, osoba powinna posiadać znajomość wymaganych kompetencji, wiedzy, umiejętności i kwalifikacji. We wszystkich przypadkach umiejętność uczenia się wymaga od osoby znajomości i rozumienia własnych preferowanych strategii uczenia się, silnych i słabych stron własnych umiejętności i kwalifikacji, a także zdolności poszukiwania możliwości kształcenia i szkolenia się oraz dostępnej pomocy lub wsparcia. Umiejętność uczenia się wymaga po pierwsze nabycia podstawowych umiejętności czytania, pisania, liczenia i umiejętności w zakresie technologii informacyjnych i komunikacyjnych koniecznych do dalszego uczenia się. Na podstawie tych umiejętności, osoba powinna być w stanie docierać do nowej wiedzy i umiejętności oraz zdobywać, przetwarzać i przyswajać je. Wymaga to efektywnego zarządzania własnymi wzorcami uczenia się, kształtowania kariery i pracy, a szczególnie wytrwałości w uczeniu się, koncentracji na dłuższych okresach oraz krytycznej refleksji na temat celów uczenia się. Osoby powinny być w stanie poświęcać czas na samodzielną naukę charakteryzującą się samodyscypliną, ale również na wspólną pracę w ramach procesu uczenia się, czerpać korzyści z różnorodności grupy oraz dzielić się nabytą wiedzą i umiejętnościami. Powinny one być w stanie organizować własny proces uczenia się, ocenić swoją pracę oraz w razie potrzeby szukać rady, informacji i wsparcia. Pozytywna postawa obejmuje motywację i wiarę we własne możliwości w uczeniu się i osiąganiu sukcesów w tym procesie przez całe życie. Nastawienie na rozwiązywanie problemów sprzyja zarówno procesowi uczenia się, jak i zdolności osoby do pokonywania przeszkód i zmieniania się. Chęć wykorzystywania doświadczeń z życia i uczenia się, a także ciekawość w poszukiwaniu możliwości uczenia się i wykorzystywania tego procesu w różnorodnych sytuacjach życiowych to niezbędne elementy pozytywnej postawy.
6. Kompetencje społeczne i obywatelskie
Definicja:
Są to kompetencje osobowe, interpersonalne i międzykulturowe obejmujące pełny zakres zachowań przygotowujących osoby do skutecznego i konstruktywnego uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym, szczególnie w społeczeństwach charakteryzujących się coraz większą różnorodnością, a także rozwiązywania konfliktów w razie potrzeby. Kompetencje obywatelskie przygotowują osoby do pełnego uczestnictwa w życiu obywatelskim w oparciu o znajomość pojęć i struktur społecznych i politycznych oraz poczuwanie się do aktywnego i demokratycznego uczestnictwa. Niezbędna wiedza, umiejętności i postawy powiązane z tą kompetencją:
A. Kompetencje społeczne są związane z dobrem osobistym i społecznym, które wymaga świadomości, w jaki sposób można zapewnić sobie optymalny poziom zdrowia fizycznego i psychicznego, rozumianego również jako zasób danej osoby i jej rodziny oraz bezpośredniego otoczenia społecznego, a także wiedzy, w jaki sposób może się do tego przyczynić odpowiedni styl życia. Dla powodzenia w kontaktach interpersonalnych i uczestnictwie społecznym niezbędne jest rozumienie zasad postępowania i reguł zachowania ogólnie przyjętych w rożnych społeczeństwach i środowiskach (np. w pracy). Równie istotna jest świadomość podstawowych pojęć dotyczących osób, grup, organizacji zawodowych, równości płci i niedyskryminacji, społeczeństwa i kultury. Konieczne jest rozumienie wielokulturowych i społeczno-ekonomicznych wymiarów społeczeństw europejskich, a także wzajemnej interakcji narodowej tożsamości kulturowej i tożsamości europejskiej. Podstawowe umiejętności w zakresie tej kompetencji obejmują zdolność do konstruktywnego porozumiewania się w różnych środowiskach, wykazywania się tolerancją, wyrażania i rozumienia różnych punktów widzenia, negocjowania połączonego ze zdolnością tworzenia klimatu zaufania, a także zdolność do empatii. Osoby powinny być zdolne do radzenia sobie ze stresem i frustracją oraz do wyrażania ich w konstruktywny sposób, a także powinny dokonywać rozróżnienia sfery osobistej i zawodowej. Kompetencja ta opiera się na współpracy, asertywności i prawości. Osoby powinny interesować się rozwojem społeczno-gospodarczym, komunikacją międzykulturową, cenić różnorodność i szanować innych ludzi, a także być przygotowane na pokonywanie uprzedzeń i osiąganie kompromisu.
B. Kompetencje obywatelskie opierają się na znajomości pojęć demokracji, sprawiedliwości, równości, obywatelstwa i praw obywatelskich, łącznie ze sposobem ich sformułowania w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej i międzynarodowych deklaracjach oraz ich stosowaniem przez różne instytucje na poziomach lokalnym, regionalnym, krajowym, europejskim i międzynarodowym. Obejmują one również znajomość współczesnych wydarzeń, jak i głównych wydarzeń i tendencji w narodowej, europejskiej i światowej historii. Ponadto, należy zwiększyć świadomość celów, wartości i polityk, jakimi kierują się ruchy społeczne i polityczne. Niezbędna jest również znajomość integracji europejskiej oraz struktur UE, z ich głównymi celami i wartościami, jak i świadomość różnorodności i tożsamości kulturowych w Europie. Umiejętności w zakresie kompetencji obywatelskich obejmują zdolność do efektywnego zaangażowania, wraz z innymi ludźmi, w działania publiczne, wykazywania solidarności i zainteresowania rozwiązywaniem problemów stojących przed lokalnymi i szerszymi społecznościami. Do umiejętności tych należy krytyczna i twórcza refleksja oraz konstruktywne uczestnictwo w działaniach społeczności lokalnych i sąsiedzkich oraz procesach podejmowania decyzji na wszystkich poziomach, od lokalnego, poprzez krajowy, po europejski, szczególnie w drodze głosowania. Pełne poszanowanie praw człowieka, w tym równości, jako podstawy demokracji, uznanie i zrozumienie różnic w systemach wartości różnych religii i grup etnicznych, to fundamenty pozytywnej postawy. Oznacza ona zarówno wykazywanie poczucia przynależności do własnego otoczenia, kraju, Unii Europejskiej i Europy jako całości oraz do świata, jak i gotowość do uczestnictwa w demokratycznym podejmowaniu decyzji na wszystkich poziomach. Obejmuje ona również wykazywanie się poczuciem obowiązku, jak i okazywanie zrozumienia i poszanowania wspólnych wartości, niezbędnych do zapewnienia spójności wspólnoty, takich jak respektowanie demokratycznych zasad. Konstruktywne uczestnictwo obejmuje również działalność obywatelską, wspieranie różnorodności i spójności społecznej i zrównoważonego rozwoju oraz gotowość poszanowania wartości i prywatności innych osób.
7. Inicjatywność i przedsiębiorczość
Definicja:
Inicjatywność i przedsiębiorczość oznaczają zdolność osoby do wcielania pomysłów w czyn. Obejmują one kreatywność, innowacyjność i podejmowanie ryzyka, a także zdolność do planowania przedsięwzięć i prowadzenia ich dla osiągnięcia zamierzonych celów. Stanowią one wsparcie dla indywidualnych osób nie tylko w ich codziennym życiu prywatnym i społecznym, ale także w ich miejscu pracy pomagając im uzyskać świadomość kontekstu ich pracy i zdolność wykorzystywania szans; są podstawą bardziej konkretnych umiejętności i wiedzy potrzebnych tym, którzy podejmują przedsięwzięcia o charakterze społecznym lub handlowym lub w nich uczestniczą. Powinny one obejmować świadomość wartości etycznych i promować dobre zarządzanie.
Niezbędna wiedza, umiejętności i postawy powiązane z tą kompetencją:
Konieczna wiedza obejmuje zdolność identyfikowania dostępnych możliwości działalności osobistej, zawodowej lub gospodarczej, w tym szerszych zagadnień stanowiących kontekst pracy i życia ludzi, takich jak ogólne rozumienie zasad działania gospodarki, a także szanse i wyzwania stojące przed pracodawcami i organizacjami. Osoby powinny również być świadome zagadnień etycznych związanych z przedsiębiorstwami oraz tego, w jaki sposób mogą one wywoływać pozytywne zmiany, np. poprzez sprawiedliwy handel lub przedsięwzięcia społeczne. Umiejętności odnoszą się do proaktywnego zarządzania projektami (co obejmuje np. planowanie, organizowanie, zarządzanie, kierowanie i zlecanie zadań, analizowanie, komunikowanie, sporządzanie raportów, ocenę i sprawozdawczość), skutecznej reprezentacji i negocjacji oraz zdolności zarówno pracy indywidualnej, jak i współpracy w zespołach. Niezbędna jest umiejętność oceny i identyfikacji własnych mocnych i słabych stron, a także oceny ryzyka i podejmowania go w uzasadnionych przypadkach. Postawa przedsiębiorcza charakteryzuje się inicjatywnością, aktywnością, niezależnością i innowacyjnością zarówno w życiu osobistym i społecznym, jak i w pracy. Obejmuje również motywację i determinację w kierunku realizowania celów, czy to osobistych, czy wspólnych, zarówno prywatnych jak i w pracy.
8. Świadomość i ekspresja kulturalna
Definicja:
Docenianie znaczenia twórczego wyrażania idei, doświadczeń i uczuć za pośrednictwem szeregu środków wyrazu, w tym muzyki, sztuk teatralnych, literatury i sztuk wizualnych. Niezbędna wiedza, umiejętności i postawy powiązane z tą kompetencją: Wiedza kulturalna obejmuje świadomość lokalnego, narodowego i europejskiego dziedzictwa kulturalnego oraz jego miejsca w świecie. Obejmuje ona podstawową znajomość najważniejszych dzieł kultury, w tym współczesnej kultury popularnej. Niezbędne jest rozumienie kulturowej i językowej różnorodności w Europie i w innych regionach świata oraz konieczności jej zachowania, a także zrozumienie znaczenia czynników estetycznych w życiu codziennym. Umiejętności obejmują zarówno wrażliwość, jak i ekspresję: wrażliwość i przyjemność z odbioru dzieł sztuki i widowisk, jak i wyrażanie siebie poprzez różnorodne środki z wykorzystaniem wrodzonych zdolności. Umiejętności obejmują również zdolność do odniesienia własnych punktów widzenia w zakresie twórczości i ekspresji do opinii innych oraz rozpoznawania i wykorzystywania społecznych i ekonomicznych szans w działalności kulturalnej. Ekspresja kulturalna jest niezbędna do rozwijania twórczych umiejętności, które mogą być wykorzystywane w wielu sytuacjach zawodowych. Dogłębne zrozumienie własnej kultury oraz poczucie tożsamości mogą być podstawą szacunku i otwartej postawy wobec różnorodności ekspresji kulturalnej. Pozytywna postawa obejmuje również kreatywność oraz chęć pielęgnowania zdolności estetycznych poprzez wyrażanie siebie środkami artystycznymi i udział w życiu kulturalnym.

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego